لە یەک ساڵدا ئەمە چوارەم هەوڵی شەڕە دژی کورد. پێشتر سێ هەوڵی دیکەی شەڕ سەری نەگرت. دوا جار ئەم هەوڵەیان سەرکەوتوو بوو.لە سێ هەوڵەکەی دیکەدا، جارێک لە ١٠ی ئازار، عەلەویەکان بوونە قوربانی شەڕەنگێزی ئەعڕابە سوونەکان و دوو جاریش دروزەکان، جاری یەکەم لەکۆتایی نیساندا و دووەمیش لە ناوەڕاستی تەمووزدا.هەر سێ جارەکە ئامادەکاریەکان دژی کورد کرابوون و دروز و عەکەویەکان بەر کەوتن. ئەوسا لەلایەک، ئەعڕابە سوونەکان سەرمەستی دەور و تەسلیمی دەسەڵات بوون. بەدوای دوژمنێکدا دەگەڕان تا رق و قینەی پەنگخواردووی پەنجا ساڵەییانی لێ خاڵی بکەنەوە.ئەو دوژمنە کورد بوو. شێخێک فەتوای بۆ دان، کە کورد سەری مارەکەیە و عەلەوی و دروزیش کلکەکەی. ئەو گۆتی، سەرەکە پان بکەنەوە کلکەکە خۆی دەمرێت.هەر سێ جارەکە بۆ پەلاماری “سەری مارەکە”، کۆمەڵگای ئەعڕابە سوننەکان دەکرایە یەک پارچە نەعرەتە دژی کورد.کورد لەم نەعرەتەیەدا، مولحید بوو، بۆیەچی بوو، قەڕباتی بوو، هیندی و کۆچبەر بوو، کافر بوو، قەندیلی بوو، داگیرکەر بوو، وە بەراز بوو.هەرسێ جار باندەکانی جۆلانی و خاوەنە تورکەکانیان، ئاراستەی ئەو نەعرەتەیان لە “سەری مارەکەوە”، واتە کوردەوە، وەردەگێڕا بۆ کلکەکەی، واتە عەلەوی و دروزەکان.ئەوەی موتابەعەی نوسینەکانی منی کردبێت هەرسێ جار نووسیم ئەمجارەش ئەو گروپە بووە قوربانی کورد.هۆکاری ئەوەی سێ جارەکەی پێشتر ئەعڕابەکان پەلاماری کوردیان نەدا، دەڵەمەیی دۆخی ناوخۆی باندەکانی جۆلانی و هاوکێشە نێودەوڵەتییەکان بوو.دوو رێگری سەرەکی نێودەوڵەتی بوون، کە ئەمریکا و ئیسڕائیلن.دوای سەفقەی تریلیۆنی شێخەکانی کەنداو لەگەڵ ترەمپ و تەسلیم کردنی سێ پارێزگای سوریا بە ئیسڕائیل، ئیتر باندەکانی جۆلانی و سوڵتانە توتکەکانیان هیچ رێگرێکی وا نابینن. کات لە ئێستا گونجاوتر نییە بۆ لێدان لە “سەری مارەکە”.هەر بۆیەش، هەمان رۆژی تەسلیمبوون و رێککەوتن لەگەڵ ئیسڕائیل، لە ٦ی ژانیوەریدا، یەک چرکەیان بەفیڕۆ نەدا و کەوتنە هيرش بۆ سەر شێخ مەقسود.شێخ مەقسود، هەرچەندە سەرکەوتنێکی وەهمی بوو، بەڵام بۆ باندەکانی جۆلانی، سەرکەوتنێکی مەعنەوی گەورە بوو.تەنانەت ئەگەر ئەو شەڕە، شەڕی دوو دەوڵەتیش بێت، بە ٤٠ هەزار تیرۆریستەوە، بەرامبەر دوو گەڕەک، کە پێشتر لە رێکەوتنێکدا لە شەڕڤانیش خاڵی کرابێت.گرنگی ئەو سەرکەوتنە وەهمییە لەوەدایە، کە یەکەم سەرکەوتنی باندەکانی جۆلانییە، لە مێژووی رەشیاندا، بەسەر کورددا.ئەم سەرکەوتنە مەعنەویە دەبوایە سەرکەوتنی دیکەی بەدوادا بێت. ئێستا و بەو ئامانجە، باندەکانی جۆلانی بەختی خۆیان لە دێر حافر، کە دوای شێخ مەقسوود، دوا خاڵی لاوازی کوردە، تاقی دەکەنەوە.کە دەڵێم بەو ئامانجە، مەبەستم ئامانجێکی هەنووکەییە، ئەگینا ئامانجی سەرەکی باندەکانی جۆلانی پاکتاوکردنی کوردە لە رۆژاڤا.باندەکانی جۆلانی و ئەعڕابە سوننەکان بەگشتی، هەرگیز ئامانجی تونەکردنی کورد لە رۆژاڤا خۆسەری رۆژاڤایان نەشاردۆتەوە.بێ ئاگایی و کورتبینییە، ئەگەر پێمان وابێت کە باندەکانی جۆلانی بەدەسیسەی تورکەکان و بۆ بەرژەوەندی ئەوان شەڕی کورد دەکەن.نەخێر، تەنها ئەوەیە ئەوان هێز و مەعنەویات و چەک و هەموو جۆرە پێداویستییەکی دیکەی مادی و مەعنەوی بۆ شەڕ لەگەڵ کورد، لە تورکەکان وەردەگرن.مورهەف ئەبو قەسرە لە ٢٠ دیسەمبەر، تەنها ١٢ رۆژ دوای دەور و تەسلیمی دەسەڵات، بەرنامەی تەسفیە کردنی شەڕڤانانی لەبەردەم کامێراکان ئاشکرا کرد.جۆلانی زۆر بەزەقتر و لە ئاسترین باڵا و لە فەرمیترین دۆکومێنتداا، کە دەەستورە شەڕوشەقەکەیانە، ئەم ئامانجەی سڕینەوەیەی بەخەتێکی درشت نووسیەوە.جارێ دیار نییە شەڕەکە بەکوێ دەگات، کۆمەڵێک فاکتەری سەرەکی چارەنووسی ئەم شەڕە دیاری دەکەن.بەرخۆدانی شەڕڤانان، کاڵبوونەوە یان تۆخبوونەوەی هێڵە سوورەکانی ئەمریکا لە رۆژاڤا، هاوسەنگی نێوان وەزارەتی بەرگری و دەرەوەی ئەمریکا لەگەڵ ترەمپ و داڵە کەرخۆرەکە، تۆم باراک وە سەرقاڵی ئەمریکا بە دۆخی فەنزوێلا و ئێران.جگە لەوانە، چارەنووسی خۆپیشاندەکانی ئيران و دەورونەقشی کورد و بەتایبەتی تەڤگەر، لە داهاتووی ئێران.شەڕێک لەبەردەم کوردایە، شەڕێکی چارەنوساز، شەڕێک کە هەل و مەترسییەکانی بەرامبەرن.هەموو کوردستانیەک، هەر یەک و بە توانا و شێوازی خۆی دەبێت بەشدار بێت لە دیاریکردنی چارەنوسی رۆژاڤا بەو شێوازەی کورد دەیەوێت.

ئارام ڕەفعەت

شەڕێک  بەر دەرگای کوردی گرتووە، شەڕێک کە زۆر دواکەوت

بەرەبەیانی ١٤ی تەمووز هەزاران چەکداری سەر بە حکومەتەکەی جۆلانی&nbsp;ئۆپەراسیۆنێکی سەربازی غافڵگیریان کردە سەر دروزەکانی سوەیدا.ئەوان بەناوی ناوبژیوانی چون، بەڵام تاقمی تاشین، بۆهەتک کردنی دروزەکان لە گیرفانیان و هەڕەشەی ئەمڕۆ درووز و سبەی کوردەکان لەسەر زاریان بوو.ئەوان ئۆپەراسیۆنەکە بە سەیران تێگەییشتبوون.لەهەموو کون و قوژبنێکەوە هەزاران چەکداری سوننەی عاڕەب روویان لە سوەیدا کرد.ئەوان بەو ورە و خەیاڵەوە چوونە سەر درووزەکان وەک ئەوەی شەڕی چەند کاتژمێرێک بێت و هاوشیوەی عەلەوییەکان هەندێک پاکتا و کوشتار و تاڵان و بڕۆیی دروزەکان دەکەن و دەگەڕێنەوە.ناهەقیشیان نییە... ناهاوسەنگییەکی هێندە گەورەی هێز لە نێوان درووزەکان و عارەبە سوننەکاندا هەیە، کە چەند کاتژمێرێک شەڕ و کوشتار بەسە بۆ داگیرکردنی ئەو پارێزگایەسوەیدا لەرووی رووبەرەوە، یەکێکە لە بچوکترین پارێزگاکانی سوریا و تەنها ٣٪ی خاکی سوریا پێک دێنێت.لەرووی دانیشتوانیشەوە، هەموو دانیشتوانی سوەیدا کەمتر لە ٢٪ی دانیشتوانی سوریان.شاری سوەیدا هەر بەقەد قەزایەکی مام ناوەندی کوردستان و ژمارەی سەرجەم شار و شارۆچکە و گوند و قونەگوندەکانی ئەم پارێزگایەش لە ١٥٠ تێناپەڕیت.لەم گوند و شارۆچکانەش، بەشێکی عاڕەبی بەدوو و بەشێکی تریشی جاشە دروزەکانی سەر بە جۆلانی لێ نیشتە جێن، کە لەیس بەلعوس سەرپەرشتیان دەکات.یەکەم شکستی دروزەکان و سەرکەوتنی چەکدارەکانی جۆلانی لەم ناوچانەی عارەبی بەدوو و جاشە درووزەکانی سەر بە بەلعوس بوو و ئەمان خەنجەریان لە پشتی درووزەکان دا.سەرەڕای ئەوەش، سوەیدا ئەو سەیرانە نەبوو، کە باندەکانی جۆلانی لە خۆیان بۆ ئامادە کردبوو.درووزەکان دی ئێن ئەی زاگرۆسیان لە خوێن دایە. ئەوان شەڕکەرن و&nbsp;بەئاسانی دەستەمۆ ناکرێن. ئەوان لەگەڵ ئازادی راهاتوون و هەر لەسەردەمی ئینتیدابی فەرەنسی تا ئەمڕۆش ، هەمیشە نیمچە خۆسەرییەکیان هەبووە و ئەم شەڕەی ئێستاشیان هەر بۆ پاراستنی ئەم سەربەخۆییەیە.هەرزوو چەکدارەکانی جۆلانی هەستیان بە مەترسی چەقین لەناو ئەم زەلکاوە کرد و بۆیە ویستیان لەکورترین کاتدا و بەهەر وەسیلەیەک بێت شەڕەکە حەسم بکەن.لەم شەڕەدا، باندەکانی جۆلانی دەستیان بۆ هەموو جۆرە چەکێک برد، هەر لە درۆن و دەبابە و رۆکیتی گراد تا تۆپی دوورهاوێژ.ئەم باندە دەستی بۆ هەموو جۆرە تاکتیکێکیش برد، هەر لە ئیدیعای شەڕوەستان، پروپاگەندەی جاشەکانی لە تاقمەکەی بەلعوس، تا دەگاتە تۆپبارانی ماڵ و حاڵی خەڵکی سیڤیل و ئیعدامی مەیدانی و گەمارۆدان و کارەبا کوژاندنەوە و ئەتک کردنی پیاوانی ئایینی.سەرەرای ئەوەش، سێ رۆژ بەسەر ئەم جەنگێە نابەرابەرەدا تێدەپەڕێت، کەچی&nbsp;هێشتا زیاتر لە ٨٠٪ی پارێزگای سوەیدا و نیوەی شارەکەش لەدەست درووزەکاندایە.هاتنی ئیسرائیل بۆ ناو شەڕەکە، ئەگەر درەنگیش کەوتبێت، ئاڵوگۆڕێکی نەوعی لەبەرژەوەندی دروزەکاندا درووست کردووە.ئیسرائیل دەیتوانی لەیەکەم چرکە ساتەوە رێگری لەهێرشەکە بکات. بەڵام، چاوەڕوان بوو تا باندەکەی جۆالانی دوا دەماری سووری بوونی درووزەکان بپچڕێنێت ئەوسا بە دوودڵی دەستێوەردانێک بکات.جۆلانی هیچ سودێکی بۆ مرۆڤایەتی نەبووبێت، ئەو سودەی هەبووە کە نەک هەر رۆحی عەڕوبە و ناسنامەی عاڕەبی لای عەلەوی و دروزەکان نەهێشت، بەڵکو هەموو رایەڵەیەکی سوریایەتی ئەم دوو گروپەی پچڕاند.ئەم شەڕ و کوشتارەی نێوان عاڕەبی سوننەی سەر بە جۆلان و درووزەکان هەم ئەزموونێکە بۆ کورد و هەم بەڵاگێڕەوەش.ئێستا لە گوتاری عارەبە سوننەکاندا کورد ئەو شەیتانەیە کە دروز و عەلەویەکان لە چاویاندا فریشتەیەکی بێ گوناه و بێ تاوانن.ئەزموونەکە ئا لێرەدایە، و ئەگەر بەرامبەر عەلەوی و دروزە هاوزمان و هاوخوێنەکانیاندا ئاوا هەموو سنوورێکی هۆڤێتی تێپەڕێنن، ئەوا لە هەر هەلێکدا دژی کورد سەد قات هۆڤیتر دەبن.بەڵاگێڕەوەشە بۆ کورد، چونکە ئەوان بە هوتافی ئەمرۆ دروز و سبەی کورد روویان لە سوەیدا کرد.&nbsp;بەرخۆدانی دروزەکان و پشتیوانی ئیسرائیل و شکستی سوننەکان یان لانی کەم درێژەکێشانی شەڕەکە چەندە دژی جۆلانی و باندەکانی بێت، هێندە زیاتر بەڵای ئەو باندانە لە کورد دوورتر دەبێت.

ئارام رەفعەت

هەباسە، لە سوەیدا چ باسە...؟

زۆربەی نەورۆزەکان بە بابەتێک یان زیاتر، ریشە و رەسەنایەتی نەورۆز و خاوەندارێتی مێژوویی کورد بۆ نەورۆز بەرگریم لە کوردبوونی نەورۆز کردووە.بەرگریکردنەکەم بەمەستی کەمکردنەوەی کاریگەری گروپگەلی سەر بە جەنگی تایبەتی داگیرکەران بوو.چیتر ئەمە بە پێویست نازانم.ساڵانێکە لەکوێ کورد هەبێت، لەوێ نەورۆز بەو پەڕی شکۆمەندی خۆی هەیە.هەر لە ناو هۆزەکانی لەک و کەلهوڕ، سنوورەکانی دیزفوڵ و خوڕەمئاوای ئەو پەڕی باشوری رۆژهەڵات، هەتا ورمێ و ئەستەنبوڵ و شێخ مەقسودی حەڵەب و تەنانەت عەفرینی داگیرکراوی ئەو پەڕی باکوری رۆژاڤای کوردستان، بە ملیۆنان کورد دووبارە نەورۆزیان کردەوە ناسنامەی کورد.کەم گوندەوار و شارۆچکە و شاری رۆژهەڵات و باکور و رۆژاڤا هەیە بەرگی نەورۆز نەپۆشێت.رەنگە نەورۆزەکانی جاران نەورۆز هەروا ئاهەنگی ئاگرێک و داستانی کاوە و زوحاکێک و مژدەی هاتنەوەی بەهار و ژیانەوەی سروشت بووبێت. نەورۆزی ملیۆنی ئێستا، گێڕانەوەی ناسنامەی کوردبوونە بۆ ملیۆنان کەس کە داگیرکەران ناسنامەی تری بەسەردا سەپاندبوون و دەبوایە لەمێژەوە حاشا لە کوردبونی خۆیان بکەن.نەورۆزی ئێستا، گێڕانەوەی ناسنامەی کوردستانی بوو بۆ ئەو دەیان گوندەوار و شارۆچکە و شارانەی کە ئەوی دی خاترجەم بوو کە لەجەستەی کوردستانی دابڕیوە.تەماشای ورمێ بکەن، تا ساڵانێک پێش ئێستاش تورکە ئازەرییەکان کاریان بۆ گەییشتن بە سنوورەکانی باکور و باشوری کوردستان دەکرد و بەرنامەیەکی شەیتانی بۆ گۆڕینی دیموگڕافی و بەتورک کردنی ناوچەکانی رۆژاواو و باشوری ورمێ دەکرد.ئەمساڵ لەنەورۆزدا کورد لە نمایشێکی نزیک بە چارەگە ملیۆنێک بە جلی ئاڵا و واڵاوە، ئەو خەونەی لەگۆڕ نا. لە سەد ساڵەی رابردوودا و بەهۆی ئیمکاناتی دەوڵەتییەوە تورکە ئازەرییەکان هەمیشە باڵادەست و غروور بوون. یەکەم جارە تورکەکان وا بە کەساسی و شپرزەییەوە و بە گۆپاڵێک و هاواری حەیدەر حەیدەر لەبەردەم بوونی کوردا دۆش دامێنن.عەفرین بەو هەموو برین و ئازرانەی خۆیەوە، لەم نەورۆزەدا بە فاشیزمی تورکی و عەڕەبی ئیخوانی گوت بۆ ئەبەد کوردستانیم.لە ئەستەنبۆڵ، ئەو ملیۆن کوردەی ناو جەرگەی شار، کەدەبوایە تورک بن و ئاماژەی گورگەبۆرە بەرز بکەنەوە، لەم نەورۆزەدا گورگەبۆرەکانیان خستبووە کولانەکانیانەوە و بۆ یەکەم جاریش غرووری تورکەکانییان بەرامبەر کورد تێکشکاند و ناچار بە داوای لێبووردنی کردن.چیتر نەورۆز پێویستی بە بەرگریکردنی ئێمەومانان نییە، ئەوە ئێمەیین پێویستیمان بە پیرۆزی نەورۆز و بڵێسەی ئاگرەکەی هەیە.

چیدی بەرگری لە نەورۆز ناکەم

چەند سەرنجێک لەسەر پەیامەکەی ئۆجەلان و لێکەوتەکانی.&nbsp; یەکەم،گرنگ نییە ئیمڕاڵی چی گۆت، گرنگە قەندیل چی دەڵێت. ئیمڕاڵی خاوەنی قسەیە و&nbsp;قەندیلیش خاونی کردار. لەنێوان ئەهلی قسە و کرداردا، ئاشکرایە بڕیار لەدەست کێدایە. دووەم،&nbsp;گرنگ نییە ئیمڕاڵی و قەندیل چی دەڵێن، گرنگە ئەنقەڕە چی دەڵێت. لانی کەم، لەدەورانی ئۆزاڵ و لە رۆژی بەقەندیل کردنی تەڤگەری چەکداری باکورەوە، کە یەکێتی وپارتی رۆڵی خراپیان لەمەدا بینی، تا ئێستا، وە بەتایبەتیش دوای گیرانی ئۆجەلان، موبادەرە یان دوگمەی شەڕ و ئاشتی&nbsp;حەسرەن بەدەست ئەنقەڕەوە بووە نەک قەندیل و ئیمڕاڵی. ئەمجارەش، ئەوە تورکەکانن کە بڕیار دەدەن پەنجە لەسەر دوگمەی شەڕ دابنێن یان ئاشتی.&nbsp; بەداخەوە، دوگمەی ئاشتی دەستی تورکەکان لەگەڵ کورد لە دامەزراندنی کۆمارەکەیانەوە لەکار&nbsp;خراوە&nbsp;و پێدەچێت هەرواش بمێنێت. سێیەم،قەندیل چی دەڵێت…؟پێشوەختە و سێ هەفتە پێش ئێستا قەندیل لە سەر زاری قەرەیەڵان لە سەر بنەمای چوار خاڵدا پابەندنەبوونی خۆی بە پەیامە چاوەڕوانکراوەکەی ئۆجەلان راگەیاند: خاڵی ١:ئۆجەلان ئازاد نییە و ئازادی ئۆجەلان پێشمەرجی پابەندبوونی پەکەکەیە بەهەر بڕیار و پەیامێکی ئۆجەلانەوە. خاڵی ٢: پەیامی ئاشتی تورکەکان جێی متمانەی کورد نییە و دەبێت تورکەکان زەمینەی ئەو متمانەیە دروست بکەن. خاڵی ٣:کورد و تورکەکان لەزاپ لەجەنگێکی دەستەویەخەدان و ئەگەر جەنگ&nbsp;نەوەستێت ئاشتی و چەکدانان تەسلیمبوونە. خاڵی ٤:گەریلا هێزێکی عەقیدەیی خۆبەخشە&nbsp;و بە قسەی من و ئۆجەلان چەک دانانێن.&nbsp; ئەوەی سەرەوە هەڵوێستی قەندیلی سێ هەفتە پێش پەیامەکەی ئیمڕاڵییە.&nbsp;&nbsp; لەم سێ هەفتەیەدا بچوکترین گۆڕانکاری ئیجابی لە سیاسەت و مامەڵەی دژەکوردانەی تورکەکەکان روینەداوە و بۆیە چاوەڕوانیش ناکرێت بچوکترین گۆڕانکاری لەم هەڵوێستەی قەندیل رووبدات بەکورتی ئەوەی کە پەیوەستە بە کوردەوە، ئەوە گرنگ نییە ئۆجەلانی خاوەن قسە و پەیام چی گۆت، بڕیار و کردار بەدەست قەندیلە. چوارەم،تورکەکان چی دەڵێن و&nbsp;چیانگۆت؟ هیچ… وەک ئەوەی پەیامەکەی ئۆجەلان پەیوەست بێت بەدورگەی واق واقەوە، پەڕلەمان و حکومەت و میدیای تورکەکان لەئاست پەیامەکەدا، کەڕەی شەربەت ئاسا، کەڕ و&nbsp;لاڵن.&nbsp; ئەم کەڕ و لاڵییەی تورکەکان بۆخۆی دزێوترین و&nbsp;مەترسیدارترین پەیام و پیلانی داگیرکارانەیە. پیلانی&nbsp;خەڵەتاندنی&nbsp;کۆمەڵگای نێودەوڵەتی و شەڕ خستنە ناو ماڵی کورد و بەتایبەتیش تەڤگەرەوە وە دەمەزەردکردنەوەی ئیگۆ و غرووری&nbsp;فاشیستانەی تورکەکان. هەتا تورکەکان وەک ئەم ٢٤ سەعاتەی رابردوو مامەڵەی داگیرکارانە، ئیستیعلایانە و مەغرورانە لەگەڵ کورد و تەڤگەرەکەی و رابەرایەتییەکەی مامەڵە بکەن، ئەوا گرنگ نییە ئۆجەلان چی گۆت و قەندیل چی دەڵێت.گرنگ ئەوەیە تورکەکان تا کەی گرەو لەسەر نەمانی کورد دەکەن و تاکەی وجودی کورد وەک کێشەی بونیادی تورکەکان دەمێنێتەوە.&nbsp; سەدەیەکە گەردیلەیەک گۆڕانکاری لەمەعدەنی تورکەکان رووینەداوە و پێناچێت وا زووش رووبدات.&nbsp;پێنجەم،&nbsp;ئایا پەکەکە ئاشبەتاڵ دەکات…؟ نەخێر…. هیچ زەمینەیەک بۆ ئاشبەتاڵی پەکەکە نییە.پەکەکە خاوەندارە و خاوەنی جوڵانەوە و سیستەم و موئەسەسات و کۆمەڵێک ناوەندی بڕیارە.&nbsp;خاوەنی هێزێکی عەقائیدیی و سیستەم و ئایدیۆلۆژیا و دۆز و&nbsp;پرسێکی رەوایە. پەکەکە خاوەنیشی هەیە وە خاوەنی پەکەکەش خانەوادەی دەیان هەزار شەهید و&nbsp;بێسەر و شوێن و سەدان هەزار زیندانی و ملیۆنان کوردن کە خۆیان و خانەوادەکانیان بوونەتە قوربانی جەبەڕوتی دەوڵەتی تورکەکان. ئێمەی باشوری چونکە ئاشبەتاڵ داخانی کردووین، بەردەوام&nbsp;تارمایی ئاشبەتاڵ وەک کابوسێک&nbsp;بەربینی گرتووین و هەموو جوڵەیەک بەئاراستەی چەکدانان، ناواقیعیانە، وەک ئاشبەتاڵ وێنا دەکەین، ناهەقیشمان نییە

گرنگ نییە ئۆجەلان چی گۆت

دوێنێ 2024/12/31،دورزییەکانی (درووزەکان)ی پارێزگای سوەیدا نەیانهێشت چەکدارەکانی جۆلانی بچنە هەرێمەکەیانەوە.ئەم هەڵوێستەی دورزییەکان پێمان دەڵێت، ئەوە بەتەنها کورد و رۆژاڤا نییە بەدوای شێوازێکی جودای ئیدارەدان و خۆسەریدا دەگەڕێت، بەڵکوو دورزییەکانیش هەمان خواستییان هەیە. ئەوانیش بەدوای شێوازێکی خۆسەریدان کە جارێکی تر نەبنەوە یەخسیری فاشیزمی عەڕوبە، جا چ عەڕوبەی بەعسی-عەلمانی بێت، یا ن عەڕوبەی ئەلقاعیدە -ئیخوانی.دورزییەکان بەگشتی تەعریبکراون، و موستەعڕەبن، بەڵام ناسنامەی دورزیان لەسەرووی ناسنامە عەڕەبییەکەیانە و ناسنامەی دورزی بە ناسنامەی سەرەکی خۆیانی دەزانن نەک ناسنامەی عاڕەبی.دورزییەکان لە عاڕەبی سوننە کراوەتر و مۆدێرنتر و خوێنەوارترن. نە ئایینەکەیان و نە ئاستی وشیارییان رێگەیان پێنادات، حوکمڕانییەک قەبووڵ بکەن کە چوارچێوە و فۆڕمەکەی دەگەڕێتەوە بۆ ئایدیۆلۆژیا و جیهانبینی ئیخوان و ئەلقاعیدە.ئەو دورزیانەی من لێرە لە ئوسترالیا دواندوونم، بەراشکاوی دەڵێن لەنێوان دەسەڵاتی جۆلانی و ئیسرائیلدا ئەوان ئیسڕائیل هەڵدەبژێرین.دورزییەکان لە سوریا و لوبنان و ئیسرائیل دەژین. هەرکام لە دورزییەکانی سوریا و لوبنان دۆخی دورزییەکانی ئیسرائیل بەباشتر و شایستەتر دەبینن لەو دۆخەی کە هەشتا ساڵە ئەوان لەو دوو وڵاتە ئەزموونی دەکەن.جۆلانی لەدوا پەیامیدا دەربارەی ستاتۆی رۆژاڤا، فیدرالیزم و لا مەرکەزی هاوتای دابەشکردنی سوریا وێناکردبوو و بەتوندی رەتی کردەوە. جۆلانی لەمەدا تازەکارییەکی نەکردووە و دەیان ساڵە ئێمە لەگەڵ ئەم گوتارە فاشیستییەی ئەسەد و سەدام و خامنەئی و ئەردۆغان راهاتووین. ئەوە جۆلانیی و فاشیزمی سوننەی سورییە کەدەبێت لەگەڵ ئەو واقیعە ڕابێن کە نەک هەر رۆژاڤا ناگەڕێتەوە بۆ دۆخی پێش شۆڕشی ١٩ی تەموزی ٢٠١٢ و جارێکی تر داگیرکەری سوری ناتوانێت بە ئاگر و ئاسن کورد بخاتەوە ژێر رکێفی خۆی وە خاک و سەروەت و سامانەکەی تاڵان بکات و شوناس و ئیرادە و کەلتوورەکەی غەسپ بکات، بەڵکو دەبێت جۆلانی و گروپە کاڵەکخۆرەکەی ئەو واقیعی تازەی ئەم کیانە دەسکردەی سوریا قەبوڵ بکەن، کە بێ تەقە تەسلیمییان کراوە. واقیعێک کە ئەوە تەنها کورد نییە، بەڵکو گروپی ئایینزادەی تریش، واتە ئەوە عەلەوی و دورزیەکانیشن کە هاوشێوەی کورد نایانەوێت جارێکیتر مەحکومی زیندانەکەی دیمەشق بن و ئەوانیش وەک کورد دەیانەوێت خۆیان ئیدارەی هەرێمەکانی خۆیان بکەن.ئایا عاڕەبە سوننە حاکمەکانی سوریا ئەم واقیعە تازەیە قەبوڵ دەکەن ؟

هەڵوێستەیەک لەسەر هەڵوێستی دورزییەکان

دەمیرتاش لەزیندانی داگیرکەرانەوە پەیامی سەرەخۆشی و هاوخەمی بۆ کوژرانی هەنییە دەنێرێت و پێ لەسەر دۆزە رەواکەی فەلەستینییەکان دادەگرێت.پرسیارەکە ئەوەیە، ئەگەر دەمیرتاش یان هەر سەرکردەیەکی دیاری تەڤگەری باکور، لە وەزنی ئیسماعیل هەنییە، و ەبەهەمان شێوەی ئەو لەلایەن رژێمی ئەردۆغانەوە شەهید بکرایە، هەنییە یان سەرانی تری حەماس چ پەیامێکییان دەبوو...؟پەیامی سەرەخۆشی و هاوخەمی بۆ گەلی ژێردەستەی کورد و پێداگرتن لەسەر دۆزە رەواکەی؟ یان....پەیامی پیرۆزبایی و دەسخۆشی بۆ ئەردۆغان....؟هەنییە و سەرانی حەماس لە عەفرین و سەرێکانی و گرێسپی تاقیکراونەتەوە و هاودڵی و ئیعجابی ئەوانمان بەرامبەر ئەردۆغان بینییوە و ئەگەر هەنییە نەکوژرایە رەنگبوو مانگی داهاتوو وەک پاڵەوانێک لە پەرلەمانی تورکەکان بەچەپڵەرێزانەوە پێشوازی بکرایە.هەر ئەوەنا...رژێمی خامنەئی لانی کەم هێندەی سەرجەم ئەو فەلەستینییانەی کە بەدەستی ئیسرائیل کوژراون، عاڕەبی سوننەیان لە سوریا کوشتووە، کە زۆرێکییان هاوفیرقەی ئیسماعیل هەنییە بوون.بەڵام، هەنییە بەسەر دەرییایەک خوێنی سورییەکاندا باز دەدات و دەبێتە نزیکترین هاوپەیمانی رژێمەکەی خامنەئیی و تایبەتیترین دۆستی ئەو.لێرەدا پرسیارە جدییەکە ئەوەیە، ئەخلاقی سیاسی دەمیرتاش یان پراگماتیک و مەکیاڤێلییەتی هەنییە و سەرانی حەماس...؟وردتر بڵێم، ئایا پێویستە سیاسەت بە ئەخلاقەوە ببەسترێتەوە، یان هاوشێوەی جیهانی سەردەم، لەوانەش سەرانی حەماس، پراگماتیکیانە و لەدەرەوەی کایەی ئەخلاقدا سیساەت بکەین...؟بەواتایەکی تر، ئایا کورد لەروانگەی ئیمانوێل کانت و جۆن راوڵز سیاسەت بکات و داکۆکی لە پرەنسیپە ئەخلاقی و دادپەروەرییەکان لە سیاسەتدا بکات، وەک سەلاحەدین دەمیرتاش دەیکاتیان...کورد تێزەکانی ماکیاڤیلی و دەبێت سەرنجمان لەسەر دەسەڵات و پراکتیکییەت بێت نەک ڕەچاوکردنی ئەخلاقی، یان وەک کارل شمیت دەڵێت سیاسەت جیاکردنەوەی دۆست و دوژمنەڕەچاوکردنی ئەخلاقی لە مانەوە و دەسەڵاتی دەوڵەتدا لاوەکییە.دوا پرسیار ئەوەیە...ئەگەر پێمان وابێت ئێمە جیاوازترین و دۆزی ئێمە رەواترە و دەبێت ئێمە ئەخلاقییانە سیاسەت بکەین، ئایا لەم جیهانەدا کە لەسەر بەنماکانی ریاڵ-پۆلتیکدا دامەزراوە و براوە ئەوانەن کە وەک هێنری کیسینجەر بەرژەوەندییە ستراتیژی و نەتەوەییەکان دەخەنە سەرووی پێوانە ئەخلاقی و مۆراڵییەکان، کوردێکی لاکەوتەی ژێردەستەی بێ دەوڵەت دەتوانێت چ شتێک ئیزافەی ئەخلاقی سیاسی بکات؟هەڵبەت لەوە گەڕێن کە دەتوانێت چ دەسکەوتێک لە ئەخلاقی سیاسی هەڵکڕێنێت.&nbsp;

بابەتەکانی ئارام رەفعەت

شەڕێک بەر دەرگای کوردی گرتووە، شەڕێک کە زۆر دواکەوت

هەباسە، لە سوەیدا چ باسە...؟

چیدی بەرگری لە نەورۆز ناکەم

گرنگ نییە ئۆجەلان چی گۆت

هەڵوێستەیەک لەسەر هەڵوێستی دورزییەکان

پرسی ئەخلاق و سیاسەت: لەپەراوێزی پەیامە هاوخەمییەکەی دەمیرتاشدا