&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;لەوەتەی لە تورکیا بڕیاری هەڵوەشاندنەوەی ئەنجامەکانی کۆنگرەی ٣٨ی پارتی گەلی کۆماری (CHP)&nbsp;دەرچووە، زۆر کەس دەپرسێت ئایا ئەو یڕیارە یاساییە&nbsp;یان هەنگاوی سیاسی دەسەڵاتە دژ بە گەورەترین هێزی ئۆپزسیۆنی تورکیا.بەرە لەوەی وەڵامی ئەو پرسیارە بدەینەوە دەمانەوەێت بڵێین بڕیاری دادگای تورکیا بۆ هەڵوەشاندنەوەی ئەنجامی کۆنگرەی ٣٨ ی&nbsp;&nbsp;&nbsp;(CHP)یەکێک بوو لە گەورەترین رووداوە سیاسیەکان تورکیا لە ساڵی ٢٠٢٦دا.&nbsp;ئەم بڕیارە، کە بەهۆی بیانووی&nbsp;ناڕێکیی لە هەڵبژاردنەکانی ناو کۆنگرە بووە هۆی دەستوەردانی دادگا لەو پرسە، شایانی باسە، بڕیارەکەی دادگا لە ناوخۆی تورکیا قسە و مشتومڕی زۆر لەنێوان ئەوانەی دەڵێن بڕیارەکە “یاسایی” بووە و ئەوانەشی کە دەڵێن “هەنگاوێکی سیاسی” بووە لێکەوتۆتەوە، لە ئێستادا مشومڕەکە خەریکە دەگوازرێتەوە بۆ ناو بارەگا و لایەنگرانی خودی ئەو پارتەش. ئەوەی لە لایەنی فەرمی ڕاگەیندرا ئەوە بوو کە&nbsp;دادگا بانگەشەی کرد کە کۆنگرەکە بەهۆی شکاندنی بنەماکانی دیموکراسی ناو کۆنگرەی (CHP) و هەبوونی دەستوەردان لە پرۆسەی هەڵبژاردندا ئەنجامەکانی ئەو کۆنگرەیە بە هەڵوەشاوە لە قەلەم دەدرێت. ئەوەش بووە هۆی ئەوەی کە بڕیار بدرێت سەرکردایەتی پێشووی حیزب واتا سەرکردایەتی پێش کۆنگرەی ٣٨ کە لە لایەن "کەمال کلیچندار ئۆغلۆ" سەرکردایەتی دەکرا بگەڕێتەوە سەرکارو جلەوەی حزبەکەیان ڕادەست بکرێ بۆ ئەم هەنگاوە &nbsp;لە لایەن حکومەت پشتیوانی&nbsp;لەو بڕیارە کراو و بە زەبری هێز سەرکردایەتی ئێستا پارتەکە بە سەرۆکایەتی "ئۆزگۆر ئۆزێل" لە ئۆفیسی سەرەکی پارتەکە وەدەرنران، ئۆفیسەکە ڕادەستی باڵی دیکەی پارتەکە کرا.ئەو بڕیارەی دادگای تورکیا لە لای&nbsp;زۆر لە چاودێران و ڕێکخراوەکانی مافی مرۆڤ&nbsp;بە بڕیاری سیاسی و ململانێی نێوان دەسەڵات و ئۆپزسیۆن دەبینرێت. تایبەتمەندیی ئەم بڕیارە ئەوەیە کە لە کاتێکدا دەرچوو کە (CHP) &nbsp;دوای سەرکەوتنی هەڵبژاردنە خۆجێییەکان و بردنەوەی گەورە شارەوانییەکانی (ئەستەنبۆل و ئەنقەرە و هەروەها ئیزمیر...هتد)، وە بەهێزبوونی سیاسی (CHP) ، وەک هەڕەشەیەکی ڕاستەوخۆ بۆ دەسەڵاتی حوکمڕان دەبینرا. هەروەها، رووداوەکانی وەک دەستگیرکردنی کەسانی وەک "ئەکرەم ئیمامئۆغلو" سەرۆکی گەورە شارەوانی ئەستەنبۆل و هێرشەکانی سەر بنکەی حیزب، گومانە سیاسییەکان زیاتر کردووە.&nbsp;پرسیارە سەرەکییەکە ئەوەیە: ئەگەر بڕیارەکە تەنها یاسایی بووایە، بۆچی لەو کاتە هەستیارە سیاسییەدا بڕیاری دادگا جێبەجێ کرا؟ ئەم پرسیارە وای کردووە زۆر کەس باوەڕ بکەن کە یاسا لێرەدا تەنها ئامرازێکە بۆ گەیشتن بە ئامانجێکی سیاسی.وەڵامی ئەو پرسیارە لای ئێمە ڕوونە، ئەو ڕۆژەی کە (CHP) ڕایگەیاند بۆ هەڵبژاردنی سەرۆکایەتی تورکیا &nbsp;"ئەکرەم ئیمام ئۆغلو"کاندید دەکات، یەکسەر لە لایەن دەسەڵات تۆمەتی بۆ درووستکرا و خرایە زیندان، ئێستاش کە ئۆپزسیۆن پێداگری لەسەر هەڵبژاردنی پێشوەختەی تورکیا دەکات و دۆخی هێزەکانی دەسەڵاتیش بە تایبەت ئەردۆگان و پارتەکەی "&nbsp;AKP " خراپە وە ناتوانێت بە شیوازی دیموکراسیانە ململانێ لەگەڵ ئۆپزسیۆن بکات، پەنا بۆ تۆمەتی داتاشراو دەبات لە ڕێگەی دادگا.دواجار دەڵێین، لە هەر وڵاتێک و سیستەمێکی حوکمڕانیدا، یاسا سەروەری خۆی لەدەستدا و دادوەر بووە مەقاشی دەستی دەسەڵاتداران نا بێت ئومێد لەسەر ئەو سیستەمە هەڵبچندرێت، ئەوەی ئێستا لە تورکیا ڕوودەدات ڕێک ئەوەیە.

             هیوا سەید سەلیم

کاتێک دادوەر دەبێتە مەقاشی دەستی دەسەڵاتداران

لە کاتێکدا کە ماوەیەکە لایەنی کوردی ڕەخنەی زۆری لە هەڵوێستی دەوڵەتی تورکیا دەگرێت بەوەی خەمساردانە مامەڵە لەگەڵ پڕۆسەی ئاشتی دەکات، دەوڵەت باخچەلی جارێکی دیکە گۆمەکەی هەژاند و داوای کرد دەبێت عەبدولڵا ئۆجالان لە نێو ئەو پڕۆسەیەدا پێگەیەکی فەرمی یاسایی و سیاسی هەبێت. شایانی باسە، لەم چەند ڕۆژەی دواییدا قسەکانی دەوڵەت باخچەلی، سەرۆکی پارتی نەتەوەپەرستی MHP،سەرنجی زۆری ڕاکێشا لە نێو ڕای گشتی تورکیا، کاتێک پێشنیاری ئەوەی کرد کە عەبدولڵا ئۆجالان بتوانێت ڕۆڵێکی فەرمی لە پڕۆسەی ئاشتیدا ببینێت. ئەو ناوی «کۆردیناتۆری پڕۆسەی ئاشتی و سیاسیبوون»ی بۆ ئەو ڕۆڵە بەکار هێنا. ئەم هەڵوێستەی باخچەلی گرنگ بوو، چونکە ئەو سەرۆکی ئەو حزبەیە کە لە مێژوودا هەڵوێستی توندی دژی PKK و ئۆجالانی هەبووە. بۆیە ئەو گۆڕانە لە زمان و هەڵوێستدا وەک پەیامێکی سیاسی گرنگ سەیر کرا. گۆڕانکاری لە هەڵوێستەکانی باخچەلی و سیاسییەکانی تورکیا لە دوای ئەوە هات کە PKK لە دواین کۆنگرەی خۆیادا کە لە مانگی نیسانی ٢٠٢٥ گرێدرا ڕایگەیاند خەباتی چەکداری کۆتایی پێدەهێنێت و چەک دادەنێت، ئەویش دوای بانگەوازی ئۆجالان لە ٢٧ی شوباتی هەمان ساڵ بڵاوکرایەوە، گفتوگۆ لەسەر چارەسەری سیاسی و پڕۆسەی ئاشتی زیاتر بوو. هەندێک لایەن، بە تایبەت DEM Party، ئەم هەنگاوەی سەرۆکی MHPیان بە ئەرێنی زانی و پێیان وایە دەتوانێت دەرگای گفتوگۆ و ئاشتی بکاتەوە.&nbsp;دوابەدوای پێکهێنانی کۆمسیۆنە پەرلەمانییەکە دەرچەی یاسایی و سیاسی و پێدانی ڕۆڵی زیاتر بە ئۆجەلان داخوازی بەردەوامی لایەنی کوردیە لە قەندیلەوە بگرە تا دەم پارتی. بەڵام لایەنانی دیکە، بە تایبەتی نەتەوەپەرستانی توندڕەو، دژی ئەو بیرۆکەیەن و دەڵێن نابێت هیچ ستاتوسێک بدرێت بە ئۆجالان. لە هەموو حاڵێکدا، قسەکانی باخچەلی بە یەکێک لە گرنگترین گۆڕانکارییە سیاسییەکانی ئەم دواییانە لە تورکیا دادەنرێت، چونکە یەکەم جارە لایەنێکی نەتەوەپەرستی پێکهێنەری حکومەت بە شێوەیەکی ئاشکرا و بە ئەرێنی باس لە ڕۆڵی ئۆجالان لە پڕۆسەی ئاشتی دەکات و بۆ دەرچوون لە چەقبەستنی پڕۆسەش پێشنیارێکی لەو شێوەیە پێشکەش دەکات.

هیوا سەید سەلیم

ئەو ستاتۆیە چییە کە باخچەلی بۆ ئۆجالان داوای دەکا؟

&nbsp;کاتێک لە دوا ساتەکانی یارییەکەدا، ماڵی شیعە لەسەر کاندیدکردنی عەلی زەیدی ڕێککەوتن، لایەنە دەسەڵاتدارەکانی هەرێمی کوردستان (پارتی و یەکێتی) لە پێشەنگی ئەو لایەنانە بوون کە پەیامی پیرۆزباییان بۆ سەرۆک وەزیرانی ڕاسپێردراو نارد و ئومێدی سەرکەوتنیان بۆ خواست.&nbsp;ئاسکرایە کە هێشتا ڕوون نیە کە (زەیدی) لەو ئەرکەدا سەرکەوتوو دەبێت، یان دوای ٣٠ ڕۆژ، لەو ماوەیەی دەستوور بە پێی ماددەی ٧٦ دیاری کردووە، سەرۆککۆمار کەسێکی دیکە بۆ ئەو ئەرکە ڕادەسپێرێت. بەڵام، لەبڕی ئەوەی دەسەڵاتدارانی هەرێم مەرجی خۆیان بۆ پشتیوانی لە (عەلی زەیدی) بخەنەڕوو، پەیام لەسەر پەیامی پیرۆزبایی دەدەن.&nbsp;باشە ئەگەر لەلای ئێوە ڕێککەوتن لەسەر پێکهێنانی حکومەت و ڕاسپاردنی سەرۆک وەزیرانی تازە هێندە گرنگە، دەفەرموون ئێوەش چاو لە ماڵی شیعە بکەن و دوای ساڵ و نیوێک لە هەڵبژاردنی پەرلەمانی کوردستان، جورئەت بکەن کێشە حزبییەکانتان وەلابنێن، پەرلەمانی کوردستان لە سوڕی قەفلکراو دەرباز بکەن و حکومەتی تازە دابمەزرێنن.&nbsp;بەڵام هەموو ئاماژەکان ئەوەمان پێدەڵێن کە (پارتی و یەکێتی) ئەو کارە ناکەن، بگرە خەریکی شەڕێکی ئاست ‌نزمی ڕاگەیاندنن.&nbsp;پارتی دوای هەڵبژاردنی سەرۆککۆمار بڕیار دەدات وەک سەرۆک مامەڵە لەگەڵ (نزار ئامێدی) نەکات!&nbsp;خۆزگە پارتی ئەوەی بەرانبەر سەرۆککۆماری تازە دەیکرد، بەرانبەر سەرۆک وەزیرانی ڕاسپێردراو بیکردایەوە؛ بەوەی مەرجی بۆ دادەنێت کە لە بەرانبەر بەڵێنی جێبەجێکردنی مافە دەستوورییەکان و شایستەداریکردنی داهاتی خەڵکی کوردستان، پشتیوانی لێبکات.شایانی باسە، سیاسەتی خۆبەکەم‌زانینی بەرپرسانی هەرێم لە ئاست ئەوانی دیکە و شکاندنی یەکتری لە ناوخۆی کوردستان، زیانی زۆری بە ناو و بانگی کورد گەیاندووە و متامەی خەڵکیشی بە سیستەمی حوکمڕانی لە هەرێمی کوردستان لاوازکردووە.ئێمە داوای ئەوە لە بەرپرسانی پارتی و یەکێتی ناکەین کە پەیوەندی باشیان لەگەڵ پێکهاتەکانی عێراق نەبێت، بەڵکو ناکرێت دۆستی ئەوان و دوژمنی خۆتان بن. ئەگەر ناو ماڵی خۆتان ڕێکبخەنەوە، کێشە حزبیەکانتان وەلابنێن و مەرج و مەرجاداری بۆ یەکتری دانەنێن،دڵنیابن بەغدا و ئیدیکەش حسابی باشترتان بۆ دەکات.هۆشدارتان پێدەدەین کە درێژەدان بەو دۆخەی هەرێمی کوردستان، مەترسی ئەوەی لێدەکەوێتەوە کە لە غیابی شەرعیەت، هەرێم&nbsp;بەرەو نەمانی یەکجارەکی ببردرێت. بۆیە ناکرێت دەست لەملی ئەوان بکەن و لێرەش شەڕی یەکتری بکەن.&nbsp;

بابەتەکانی هیوا سەید سەلیم

کاتێک دادوەر دەبێتە مەقاشی دەستی دەسەڵاتداران

ئەو ستاتۆیە چییە کە باخچەلی بۆ ئۆجالان داوای دەکا؟

پیرۆزبایتان بۆ ئەوان، شەڕتان بۆ ئێمە