ستیڤ ویتکۆف، نێردەی کۆشكی سپی، دیدارێکی نهێنی لەگەڵ ڕەزا پەهلەوی، کوڕی شای لادراوی ئێران ئەنجامدا بۆ تاوتوێکردنی خۆپیشاندانە پەرەسەندووەکانی ئێران. هاوکات بەپێی ماڵپەڕێکی ئەمریکی، ئیسرائیل ئەمریکای لە هەڵسەنگاندنێک ئاگادار کردووەتەوە کە ئاماژە بە کوژرانی لانی کەم پێنج هەزار خۆپیشاندەر دەکات.
لە کاتێکدا خۆپیشاندانەکان لە چەندین شاری ئێران بەردەوامن و پێشبینییەکان سەبارەت بە هەنگاوەکانی داهاتووی ئیدارەی ئەمریکا زیاد دەکەن، ماڵپەڕی "ئەکسیۆس" لە زاری بەرپرسێکی باڵای ئەمریکییەوە ئاشکرای کرد کە ویتکۆف لە کۆتایی هەفتەی ڕابردوودا بە نهێنی لەگەڵ پەهلەوی کۆبووەتەوە بۆ تاوتوێکردنی ڕەوتی خۆپیشاندانەکان.
ئەم دیدارە بە یەکەم پەیوەندیی ئاستبەرز لە نێوان
ئۆپۆزسیۆنی ئێران و ئیدارەی تڕەمپ دادەنرێت لە دوای دەستپێکردنی خۆپیشاندانەکان.
هاوکات، تیمی ئاسایشی نیشتمانی لە کۆشکی سپی بەیانی ڕۆژی سێشەممە کۆبوونەوەیەکیان بۆ تاوتوێکردنی بژاردەکانی مامەڵەکردن لەگەڵ پێشهاتەکان ئەنجامدا، بێ ئەوەی سەرۆک دۆناڵد تڕەمپ بەشداری تێدا بکات. سەرچاوەکە بۆ "ئەکسیۆس" ڕوونی کردەوە کە گفتوگۆکانی ناو ئیدارەکە هێشتا لە قۆناغی سەرەتاییدان و جەختی کردەوە کە هیچ بڕیارێک سەبارەت بە کردەوەی سەربازی لە ئێستادا نەدراوە، لەگەڵ داننان بەوەی کە پێشبینیکردنی ئەو ئاراستەیەی تڕەمپ هەڵیدەبژێرێت کارێکی قورسە.
مارکۆ ڕوبیۆ، وەزیری دەرەوەی ئەمریکا لە کۆبوونەوە داخراوەکاندا لە چەند ڕۆژی ڕابردوودا ڕایگەیاندووە کە ئیدارەکە لەم قۆناغەدا خەریکی تاوتوێکردنی وەڵامەکانە بە ئامانجی یارمەتیدانی خۆپیشاندەران، ئاماژەی بەوەش کردووە کە "دوورە هێرشێکی سەربازیی دەنگدەنگ و ئاشکرا بکرێتە سەر ئێران".
بەپێی ماڵپەڕەکە، ئیسرائیل هەڵسەنگاندنێکی ئەمنیی لەگەڵ واشنتۆن بەشکردووە کە ئاماژە بە کوژرانی نزیکەی پێنج هەزار خۆپیشاندەر دەکات، ئەمەش لە کاتێکدایە کە بەرپرسێکی ئەمریکی بە "سەرکوتکردنی بەرفراوان" لەلایەن دەسەڵاتدارانی ئێرانەوە وەسفی کردووە.
ئەمڕۆ تڕەمپ داوای لە گەلی ئێران کرد "بەردەوام بن لە خۆپیشاندان" و "کۆنترۆڵی" دامەزراوە حکومییەکان بکەن، وتیشی "یارمەتی لە ڕێگایە" بۆ ئێران. کاتێک دواتر سەبارەت بە سروشتی ئەم یارمەتییە پرسیاری لێکرا، تەنها وتی: "خۆتان دەیزانن"، هاوکات جەختیشی لەوە کردەوە کە پێویستە ئەمریکییەکان خاکی ئێران جێبهێڵن.
پەهلەوی لە پێشەنگی دیمەنەکەدا
بەپێی وتەی بەرپرسێکی باڵای ئەمریکی، ئیدارەکە سەرسام بووە بە دەرکەوتنی ناوی ڕەزا پەهلەوی لە ژمارەیەکی زۆر لە خۆپیشاندانەکاندا، ڕوونیشیکردەوە کە دروشمەکان بە ناوی ئەوەوە لە چەندین شاری ئێران تۆمارکراون و وا دەرکەوتووە کە بە شێوەیەکی خۆرسک بن، ئەمەش ڕەنگدانەوەی بەرزبوونەوەیەکی بەرچاوی ڕۆڵی ڕەمزی ئەوە لە شەقامدا.
ڕەزا پەهلەوی، کوڕی شای ئێران کە لە شۆڕشی ئیسلامی ساڵی 1979دا لەسەر کار لادرا، سەرکردایەتی لایەنێکی ئۆپۆزسیۆن دەکات و لە دوو هەفتەی ڕابردوودا دەرکەوتنی لە کەناڵە تەلەفزیۆنییەکانی ئەمریکا چڕکردووەتەوە و داوای لە ئیدارەی تڕەمپ کردووە دەستوەردان بکات بۆ پشتگیریکردنی خۆپیشاندانەکان.
ئەو ئامادەیی خۆی بۆ گەڕانەوە بۆ ئێران و سەرکردایەتیکردنی قۆناغێکی گواستنەوە بەرەو حکومەتێکی دیموکراسی ڕاگەیاندووە، لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ کەناڵی "فۆکس نیوز" جەختی کردەوە کە بە کردەوە پلان بۆ ئەوە دادەنێت لە زووترین دەرفەتدا. وتیشی ئەرکی ئەو بریتییە لە سەرکردایەتیکردنی گواستنەوەیەکی شەفاف کە ڕێگە بە ئێرانییەکان بدات سەرکردەکانی خۆیان بە ئازادی هەڵبژێرن و بڕیار لەسەر داهاتووی خۆیان بدەن.
ئەوەی جێی سەرنج بوو کە ئیدارەی تڕەمپ، لە سەرەتای دەستپێکردنی خۆپیشاندانەکاندا، وەک یاریزانێکی سیاسی گرنگ سەیری پەهلەوییان نەدەکرد، هەروەها تڕەمپ لە چاوپێکەوتنێکی ڕادیۆییدا لە هەفتەی ڕابردوودا خۆی لە پشتگیریکردنی ڕاشکاوانەی ئەو بەدوور گرت.
خۆپیشاندانەکان لەم هەفتەیەدا پەرەسەندنی بەرچاویان لە ناوچە جیاجیاکانی ئێران بەخۆوە بینی، ئەمەش دوای بانگەوازێکی پەهلەوی هات کە تێیدا داوای لە خۆپیشاندەران کردبوو بڕژێنە سەر شەقامەکان، کە ئەو بانگەوازە لەلایەن کەناڵە ئاسمانییە فارسییەکان و ماڵپەڕە ئەلیکترۆنییەکانی دەرەوەی وڵات دووبارە بڵاوکرایەوە.
شایەنی باسە پەهلەوی نزیکەی پەنجا ساڵە لە ئەمریکا لە تاراوگە دەژی، لە کاتێکدا باوکی کە دوایین شای ئێران بوو، کەسایەتییەکی ڕق لێبووەوە بوو لەسەر ئاستێکی بەرفراوان، ئەوەش وایکرد ملیۆنان ئێرانی لە ساڵی 1979دا خۆپیشاندان بکەن و لە کۆتاییدا بووە هۆی ڕووخاندنی.