مەزهەر محەمەد ساڵح، ڕاوێژکاری سەرۆک وەزیرانی عێراق بۆ کاروباری دارایی پشتڕاستیکردەوە کە هەڵاوسانی نرخی ئاڵوگۆڕی دراو "کاتییە" و ڕەنگدانەوەی ناهاوسەنگی پێکهاتەیی نییە، بەتایبەتی کە بە کردەوە لە ئاستی داهات و بەکاربردن دابڕاوە، و کاریگەرییەکەی گواستراوەتەوە بۆ کەرتی سەروەت و سامان، کە پەیوەندی ڕاستەوخۆی بە ژیانی ڕۆژانەوە نییە.
ڕاشیگەیاند: "ئەو هەڵچوونە سنووردارانەی لە بازاڕی ئاڵوگۆڕی هاوتەریبدا بەدی دەکرێن، تەنیا کاردانەوەی کاتی و بێ بایەخن، کە لە ئەنجامی جێبەجێکردنی ئەم دواییەی پاکێجی دیسپلینی داراییەوە سەرهەڵدەدات. ئەم پاکێجە بڕیارەکانی لەخۆگرتبوو کە ئامانج لێی دووبارە پشکنینی خەرجییە گشتییەکان بەگشتی و بەرزکردنەوەی کارایی داهاتە گشتییەکان بەتایبەتی، بەتایبەتی لەڕووی فراوانکردن و کۆنترۆڵکردنی داهاتی باج و گومرگی."
ئاماژەی بەوەشکرد، "ئەم جۆرە جوڵانە وەڵامێکی سروشتی بازاڕە بۆ سیگناڵە نوێیەکانی سیاسەتی دارایی گشتی، هێزی خواست و خستنەڕوو مەیلیان هەیە ئەم سیگناڵانە تاقیبکەنەوە و وردە وردە خۆیان لەگەڵیاندا بگونجێنن پێش ئەوەی بگەڕێنەوە بۆ شێوازە سەقامگیرترەکان کە زیاتر هاوتەریبن لەگەڵ بنەما ئابووری و داراییە نوێیەکان".
ساڵح لە درێژەی قسەکانیدا وتی، "بەمجۆرە، هەڵاوسانی ئێستا لە بازاڕی هاوتەریبدا ڕەنگدانەوەی ناهاوسەنگی پێکهاتەیی نییە، بەڵکو نوێنەرایەتی قۆناغێکی کاتی گونجاندن دەکات بۆ ئامرازە ڕێکخراوەییەکان کە لە بنەڕەتدا ئامانجیان بەرزکردنەوەی سەقامگیری دارایی و دراوییە لە ماوەی مامناوەنددا. بە هەمان شێوە، ئەو هەڵچوونانەی کە لە بازاڕی ئاڵوگۆڕی هاوتەریبدا بەدی دەکرێن، سنووردارە و کاریگەرییان لەسەر سەقامگیری مەودای گشتی نرخەکان لە وڵاتەکەماندا نییە، کە ڕێژەی هەڵاوسانی نزمیان پاراستووە کە ساڵانە نزیکەی 2.5% بووە”.
ڕاوێژکارەکەی حکومەت ئاماژەی بەوەدا کە "ئەمەش دەگەڕێتەوە بۆ یەکگرتنەوەی سێ سیاسەتی ئابووریی کاریگەر.
یەکەمیان سیاسەتی دراوییە؛ کە نرخی ئاڵوگۆڕی ئاڵوگۆڕی فەرمی بۆ دیناری عێراقی بەرامبەر دۆلار بە 1320 دینار بۆ هەر دۆلارێک دەپارێزێت، بەمەش لەنگەرێکی ناوەکی جێگیر بۆ نرخەکان دابین دەکات.
دووەمیان سیاسەتی داراییە؛ کە یارمەتییەکی بەرفراوان دابین دەکات، کە نزیکەی 13%ی بەرهەمی ناوخۆیی پێکدەهێنێت، بەمەش گواستنەوەی شۆکی نرخ بۆ ئاستی ژیان کەم دەکاتەوە، بەتایبەتی بۆ کاڵا و خزمەتگوزارییە سەرەتاییەکان."
سێیەمیان سیاسەتی بازرگانییە لە میکانیزمی بەرگریکردن لە نرخەکانیدا؛ جگە لە سەبەتەی خۆراکی پاڵپشتیکراو، سیستەمی بازاڕی مۆدێرن (هایپەرمارکێتەکان) وەک دژە کێشێکی چۆنایەتی بۆ کاریگەرییەکانی بازاڕی ئاڵوگۆڕکردن سەریهەڵداوە. ئەو شتە هەڵدەمژێت کە دەتوانرێت پێی بڵێین 'ژاوەژاوی ڕەنگاوڕەنگ' کە لە ئەنجامی زانیاری شێواوی بازاڕی ئاڵوگۆڕی هاوتەریبەوە دروست دەبێت، دەیگۆڕێت بۆ ژاوەژاوی جێگیر و سپی لەڕووی نرخ و... بەکارهێنان."
ساڵح ئاماژەی بەوەدا کە "بازاڕی ئاڵوگۆڕی هاوتەریب چیتر کاریگەرییەکی بەرچاوی لەسەر ئاستی ژیان نییە، دوای ئەوەی بە شێوەیەکی کردەیی لە ئاستی داهات و بەکاربردن دابڕاوە، کاریگەرییەکانیشی گواسترایەوە بۆ کەرتی سەروەت و سامان، کە پەیوەندییەکی ڕاستەوخۆی بە سەقامگیری ژیانی ڕۆژانە نییە".