بیست و شەش ساڵ لەمەوبەر، ساڵی (1999) كاتێ بەڕێز ئۆجەلان بە پیلانێكی نێودەولەتی دەستگیركرا و ڕادەستی دەسەڵاتدارانی توركیا كرا، وتارێكم بە ناونیشانی (دوێنێ ماندێلا و ئەمڕۆ گۆسما و سبەش ئۆجەلان) لە ژمارە (379) ی ڕۆژی دووشەممەی 8/11/1999ڕۆژنامەی (وڵات) بڵاوكرایەوە. لێرەدا هەندێ بڕگەی وتارەكە وەكو خۆی دەنووسمەوە، (رژێمی ڕەگەزپەرستی خواروی ئەفریقیا بیست و حەوت ساڵ سەركردەی رەش پێستەكان نیلسۆن ماندێلای خستە زیندان بە مەبەستی كپكردنی بزاڤی گەلی ئەفریقیا، بەڵام ماندێلا شیلگیرانە لە زیندان بە شێوازی خۆی درێژەی بە تێكۆشانیدا تا رژێمی رەگەزپەرستی ناچاركرد مل بداتە گفتوگۆ و چارەسەركردنی كێشەكان، سەرنجام ماندێلا سەركەوتوانە لەنێو خۆشی و شادی و سەمای رەشپێستەكان رەگەزپەرستی لە گۆڕناو و وەك سەركردەیەكی جیهانی دەركەوت) نیلسۆن ماندێلا بیست و حەوت ساڵ لە زیندان ژیانی بەسەربرد، ئەو بە گەنجی چووە زیندان و بە تەمەنی پیری وەك سونبلی ئاشتی دەرچوو، بە جوانی چووە سەر كورسی دەسەڵات و جوانتریش بەجێیهێشت و زۆر جوانیش كۆچی دوایی كرد و بە نەمری مایەوە.
لە ساڵی 1999(چانان گۆسماوی) سەركردەی تەیموری خۆرهەڵات دوای حەفت ساڵ زیندانیكردنی لە لایەن ڕژێمی ئەندەنووسیا لەسەر تێكۆشانی بۆ سەربەخۆیی تەیموری خۆرهەڵات، ئەندەنووسیا ناچار بوو ئازادی بكات و تەیموری خۆرهەلات سەربەخۆیی وەرگرێ و ئەویش بووە سەرۆكی وڵات، لە هەمان وتاردا وا نووسیوومە( ئەمڕۆ چانان گۆسماوی سەركردەی تەیموری خۆرهەڵات دوای حەوت ساڵ زیندانی لە لایەن رژێمی دكتاتۆری ئەندەنوسیا نەتوانرا تۆزقالێك لە كێوی بیروباوەڕی داڕمێنن و دەنگی حەقخوازانەی تەیموریەكان بۆ ئازادی كپ بكەن، ئەنجام تەیموریەكان چارەنووسی خۆیان دیاری كردو و سەركردەكەشیان لەنێو شادیی و بادەنۆشی ئازادی دا گەڕایەوە وڵات و پێشوازی لێكرا).
ڕژێمی توركیا هەمان تاقیكردنەوەی خوارووی ئەفریقیا و ئەندەنووسیایی دووبارە كردەوە، سەبارەت بە دەستگیكردنی بەڕێز ئۆجەلان لە هەمان وتار ئەوها ئاماژەم پێداوە (وای زانی گەر سەرۆك لە شۆڕش و شۆڕشگێڕان دوورخاتەوە، شۆڕش كۆتایی پێدێت، بەڵام ئەوەی كە دەسەڵاتداران بیریان لێنەكردەوە و چاوەڕوان نەبوون خۆڕاگری و گیان پۆڵایی ئاپۆ بوو لە بەردەوامبوونی لە رێبەرایەتی كردنی شۆڕش، پەرچوویەكی ئەوەتۆی خوڵقاند كە هەموو دونیای سەرسام كرد، زیندانكردنی نەبووە هۆی لاوازبوونی شۆڕش، بەڵكو بە پێچەوانەوە گڕوتینێكی شۆڕشگێڕی و پشوودرێژانەی دا بە شۆڕش هەستی یەكێتی نەتەوەیی كوردانی جولاند و گۆڕانێكی سەردەمیانەی لە شێوازی تێكۆشان داهێنا و خەباتێكی ئاشتیخوازانەی گرتەبەر، زیندانی كردە سەنگەرێك بۆ تێكۆشان و دادگاشی كردە مینبەرێكی سیاسی بۆ رخنەگرتن لە سیاسەتی شۆڤینیانەی توركیا و دەسنیشانكردنی هەڵەكان و ریگاچارە، بانگەواز و پەیامەكانی بۆ چارەسەركردنی كێشەی كورد و بەرقەراركردنی ئاشتی و دیموركاتی، دەسەڵاتدارانی خستۆتە بەردەم وەڵامدانەوەی پرسیارەكان و وروژاندنی بیروبۆچوونی گەڕانەوە بۆ عەقل، ئەنجامیش هەر دەبێت دەسەڵاتدارن شەڕ و شەڕخوازی وەلا نێن و پەنا بەرنە بەر زمانی گفتوگۆی ئاشتی و دیموكراتیانە كە ئاپۆ داهێنەریەتی، ئەمەش تاكە ڕێگایە لەبەردەم توركیا گوێ بۆ داخوازیەكانی ئاپۆ و گەل بگرێ و رێگای چارسەركردنی بابەتیانە بگرێتە بەر، هەر ئەم ریگایەشە توركیا رزگار دەكا لەو هەموو كێشانەی تیا كەوتووە، چۆن دوێنێ رژێمی رەگەزپەرستی ئەفریقیا و ئەمڕۆش ئەندەنوسیا ملیان بۆ داواو و داخوازیەكانی ئەفریقی و تەیموریەكان شلكرد و ماندێلا و گۆسماویش سەركەوتوانە گەڕانەوە نێو گەلەكەیان، سبەش توركیا بە هەمان شێوە و ئاپۆش لە زیندان دەردەكەوێت و لەنێو ئاپۆڕا و چەپڵەڕێزان و شایی و گۆڤەند و فرمێسكی شادی گەل، سەركەوتووانە دێتە پێشوازیكردن، نەك هەر لەلایەن گەلی كورد بەڵكو لەلایەن تەواوی گەلانی توركیا، وەك سیمبولێكی ئاشتی و ئازادی لە دونیادا دەناسرێت).
بەڵی دوای بیست و شەش ساڵ لە زیندانیكردنی بەڕێز ئۆجەلان ئێستا ئەو زەمینە لەبارە و هەنگاوی كرداری بۆ پرۆسەی گفتووگۆ نراوە بە مەبەستی چارەسەركردنی دۆزی گەلەكەمان لە باكووری كوردستان، دوای ئەم هەموو ساڵە دوورودرێژە دەسەڵاتدرانی توركیا گەیشتوونەتە ئەنجامێك گەر بیانەوێت چارەسەری كیشەكانی توركیا بكەن لە ڕووی سیاسیی و كۆمەڵایەتیی و ئابووریی و ئاساییش، دەبێت ڕێگای گفتووگۆ و چارەسەری ئاشتیانە هەڵبژێرن بۆ كیشەی كورد نەك ڕێگای سەربازی و تووندوتێژی.
ئێستا هەموو لایەك چاویان لەسەر ئەو هەنگاوانەیە كە لە دوای پەیامەكەی بەڕێز ئۆجەلان كە لە 27/2/2025 ڕایگەیاند، دەسڵاتدارانی توركیا دەیهاوێژن.
03/03/2025